VPK menu

PPWR | Pytania i odpowiedzi dotyczące rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych

Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) wprowadza nowe wymogi dotyczące opakowań wprowadzanych na rynek europejski. Wraz ze stopniowym wejściem w życie rozporządzenia wiele firm ma pytania dotyczące swoich obowiązków  w zakresie zgodności oraz praktycznego wpływu na ich opakowania. W tym FAQ odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania dotyczące PPWR, w tym dotyczące deklaracji zgodności (DoC), rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR), możliwości recyklingu, wymogów dotyczących etykietowania oraz nadchodzących zmian regulacyjnych.

Ogólne rozumienie PPWR

Czym jest PPWR?

Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) ma na celu zmniejszenie rosnącej ilości odpadów  i zapobieganie ich dalszemu wzrostowi do 2030 r. Rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 r. i będzie zasadniczo stosowane od 12 sierpnia 2026 r., z dłuższymi okresami przejściowymi w niektórych przypadkach.

Do których przedsiębiorstw stosuje się PPWR?

PPWR ma zastosowanie do wszystkich podmiotów gospodarczych uczestniczących w łańcuchu opakowań. Należą do nich:

  • Producenci (wytwórcy, dystrybutorzy i importerzy)
  • Dostawcy
  • Autoryzowani przedstawiciele
  • Dostawcy usług realizacji zamówień

Która kategoria podmiotów gospodarczych ma zastosowanie do VPK?

VPK, jako firma opakowaniowa, jest zasadniczo uznawana za dostawcę. W pewnych szczególnych sytuacjach VPK może być również uznawana za producenta, na przykład gdy:

  • Dostarczane są opakowania bezpośrednio do konsumentów poprzez sprzedaż B2C lub internetową
  • Dostarczane są opakowania do mikroprzedsiębiorstw
  • Do naszych własnych opakowań transportowych: palety, taśmy i folie

Jakie są kluczowe tematy w ramach PPWR?

Główne tematy, którymi zajmiemy się w perspektywie krótkoterminowej (2026 r.), to:

  • Substancje niebezpieczne (SoC)
  • Deklaracja zgodności (DoC)
  • Rozszerzona odpowiedzialność producenta (EPR)

Od 2028 r. stopniowo zaczną obowiązywać dodatkowe wymagania, w tym:

  • Minimalizacja opakowań
  • Wymagania dotyczące współczynnika pustej przestrzeni
  • Wymagania dotyczące etykietowania
  • Projektowanie z myślą o recyklingu

Jakie działania podejmuje VPK, aby wywiązać się ze swoich obowiązków jako dostawca?

VPK udostępnia klientom informacje techniczne dotyczące dostarczonych im opakowań. Aby spełnić wymagania dotyczące substancji budzących obawy (SoC), VPK opracowało oświadczenie o zgodności, oparte na:

  • Deklaracjach dostawców
  • Ocenach własnych procesów produkcyjnych
  • Historycznych raportach z badań

Jakie są obowiązki dostawcy?

Dostawca musi dostarczyć producentowi odpowiednie informacje techniczne dotyczące dostarczanych opakowań. Ponadto dostawca musi udostępnić dostępne raporty z badań dotyczące substancji budzących obawy (SoC).

Jakie są obowiązki producenta?

Producent wykorzystuje informacje dostarczone przez dostawców do sporządzenia Deklaracji Zgodności (DoC) dla produktów wprowadzanych na rynek UE. Producent jest odpowiedzialny za zapewnienie zgodności opakowania z obowiązującymi wymaganiami PPWR. 

Czym jest Deklaracja Zgodności (DoC)?

Deklaracja Zgodności (DoC) to dokument potwierdzający zgodność z obowiązującymi wymogami PPWR i dopuszczający opakowania do obrotu w UE.

DoC:

  • Musi być udostępniona organom nadzoru rynku na żądanie
  • Łączy informacje o zgodności dla wszystkich elementów i materiałów opakowaniowych (na przykład pudełka kartonowego i torby plastikowej)
  • Musi być przechowywana przez co najmniej pięć lat przez odpowiedzialny podmiot gospodarczy
  • Nie musi być udostępniana innym podmiotom gospodarczym, chyba że jest to wymagane

Czy jako klient VPK mogę poprosić VPK o przygotowanie lub podpisanie mojej Deklaracji Zgodności?

W większości przypadków VPK działa jako dostawca i dlatego nie jest odpowiedzialny za przygotowanie ani podpisanie Deklaracji Zgodności dla opakowań wprowadzanych do obrotu przez swoich klientów.

Odpowiedzialność za przygotowanie i podpisanie Deklaracji Zgodności spoczywa na producencie wprowadzającym opakowanie do obrotu w UE.

Czym jest Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (EPR)?

Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (ROP) to odpowiedzialność finansowa za gospodarowanie odpadami opakowaniowymi, obejmująca koszty zbiórki, sortowania i recyklingu.

Producenci, tacy jak wytwórcy, dystrybutorzy i importerzy, są zobowiązani do uiszczania opłat ROP w krajach, w których wprowadzają opakowania do obrotu.

Wymagania obowiązujące na późniejszym etapie

Czy istnieją dodatkowe wymagania dotyczące PPWR, na które firmy powinny się przygotować?

Tak. W nadchodzących latach zacznie obowiązywać kilka wymagań dotyczących PPWR. VPK stale monitoruje rozwój przepisów i specyfikacji technicznych, których wprowadzenie jest spodziewane w latach 2026–2030.

Jakie wymogi PPWR będą miały zastosowanie do palet?

Od 2030 r. cel 100% ponownego użycia będzie miał zastosowanie do palet używanych do transportu w tym samym państwie członkowskim, z zastrzeżeniem warunków określonych w rozporządzeniu.

Jakie wymogi dotyczące recyklingu będą miały zastosowanie w ramach PPWR?

Szczegółowe kryteria recyklingu i klasy wydajności nie zostały jeszcze opublikowane.

Oczekuje się, że większa przejrzystość zostanie osiągnięta w drodze aktu delegowanego do 1 stycznia 2028 r. Nowe wymogi zaczną obowiązywać 24 miesiące po publikacji.

Co należy wiedzieć o unijnym systemie etykietowania?

PPWR wprowadza ujednolicone etykiety dla różnych materiałów opakowaniowych, aby pomóc konsumentom w prawidłowym sortowaniu i recyklingu opakowań.

Etykiety te będą miały zastosowanie wyłącznie do opakowań konsumenckich, czyli opakowań trafiających do strumieni odpadów z gospodarstw domowych.

Wymogi dotyczące etykietowania mają obowiązywać od 12 sierpnia 2028 r.

Jak mogę spełnić nowe wymogi dotyczące minimalizacji opakowań?

Szczegółowe kryteria minimalizacji opakowań nie są jeszcze dostępne.
Dodatkowe wytyczne spodziewane są do 12 lutego 2027 r., a wymagania zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2030 r.

Jak mogę zmierzyć wskaźnik przestrzeni pustej w moim opakowaniu?

Metodologia obliczania wskaźnika przestrzeni pustej nie została jeszcze zdefiniowana.
Dalsze wyjaśnienia spodziewane są w akcie wykonawczym w 2027 r., a wymagania zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2030 r.

Czy mogę nadal używać drukowanych etykiet na moich opakowaniach, czy muszę przejść na cyfrowe nośniki danych?

Od 2027 r. PPWR wyraźnie zezwala na stosowanie cyfrowych nośników danych, takich jak kody QR, do podawania niektórych obowiązkowych informacji o opakowaniach.

Jednak obowiązkowe elementy etykietowania nie mogą być dostarczane wyłącznie w formacie cyfrowym. Etykiety drukowane pozostaną obowiązkowe w przypadku informacji o sortowaniu.

Producent pozostaje odpowiedzialny za treść cyfrową i musi zapewnić, że informacje są dostępne, dokładne i dostępne przez wymagany okres.

 

Kompendium wiedzy o PPWR

Wymagania dotyczące raportowania wynikające z PPWR są znacznie bardziej rozbudowane dla producentów wprowadzających opakowania na rynek (głównie naszych klientów: właścicieli marek, sieci handlowych, dystrybutorów itp.) niż dla dostawców opakowań (takich jak standardowe zakłady produkujące tekturę falistą i opakowania z tektury). Aby jednak prawidłowo określić zakres obowiązków, każda firma powinna przeanalizować swoją rolę w łańcuchu dostaw oraz skonsultować się z wewnętrznymi działami operacyjnymi i prawnymi.

PPWR to obszerne rozporządzenie, dlatego niniejsze kompendium stanowi uzupełnienie sekcji FAQ. Jego celem jest przedstawienie najważniejszych zagadnień wpływających na relacje pomiędzy VPK a jego klientami.

Kluczowe terminy to:

2026 r. – wymagania dotyczące substancji PFAS, metali ciężkich (HM) oraz bisfenoli,
2027 r. – obowiązek zgodności z przepisami dotyczącymi rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR),
2028 r. – obowiązek spełnienia wymagań w zakresie oznakowania opakowań.

Na każdym z tych etapów Komisja Europejska oczekuje od podmiotów wprowadzających opakowania na rynek zwiększania działań na rzecz ograniczania ilości opakowań oraz zwiększania poziomu recyklingu.


Mikroplastik w PPWR:

  • VPK przeprowadziło odpowiednią analizę w całym swoim łańcuchu dostaw i procesach produkcyjnych. W wyniku tej analizy, tylko niektóre tusze (dokładniej: dodatki) używane w procesie drukowania opakowań tekturowych mogą zawierać mikroplastiki. W związku z tym, VPK poprosiło wszystkich swoich dostawców tuszy o przestrzeganie wymagań PPWR, a w rezultacie mikroplastiki w tuszach/dodatkach zostaną zastąpione ekododatkami zgodnymi z PPWR. VPK osiągnie zgodność z tym celem do października 2026 roku.

Spełnienie wymogów zgodności:

  • Docelowa data została ustalona na sierpień 2026 r., a obowiązek ten spoczywa na podmiocie pakującym (firmie wykorzystującej opakowania: marki, handel detaliczny, dystrybutorzy itd.). Oznacza to, że ten podmiot musi spełnić wymagania „Dokumentu Zgodności”, który powinien być przygotowany dla każdego materiału. Jednak nie ustalono jeszcze definicji tego, co dokładnie należy rozumieć przez „materiał”. W zakresie treści „Dokumentu Zgodności”, PPWR odwołuje się do Załącznika 7. PPWR nie rozróżnia opakowań pierwotnych, wtórnych i trzeciorzędnych, dlatego należy uwzględnić wszystkie rodzaje opakowań. VPK chce wspierać swoich klientów (którzy zgodnie z PPWR są głównie podmiotami napełniającymi) w opracowaniu Dokumentu Zgodności. W związku z tym rozpoczęto weryfikację, jakie dane należy uwzględnić oraz zapewnienie możliwości ich pozyskiwania w celu przekazania podmiotom pakującym. 
  • Zakończenie prac planowane jest na drugi kwartał 2026 roku.

Jakie środki stosuje VPK, aby zapewnić zgodność z ograniczeniami dotyczącymi substancji niebezpiecznych w opakowaniach, w tym metali ciężkich oraz substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS)?

Metale ciężkie i PFAS

 W zakresie metali ciężkich (HM):

  • Należy rozważyć w jaki sposób metale ciężkie mogą być dodawane w procesie produkcji oraz jaki jest poziom metali ciężkich obecnych w produktach VPK. VPK nie dodaje celowo metali ciężkich w swoim procesie. Ponadto obecnie przeprowadzany jest szereg testów. 
    Papier, jako główny składnik opakowania z tektury falistej, został poddany analizie w VPK Paper pod kątem zawartości metali ciężkich. Wyniki wykazały zgodność z przepisami europejskimi. Organizacja FEFCO przeprowadziła podobne badania na opakowaniach z tektury falistej i uzyskała takie same rezultaty.
    Niemniej jednak – w ramach UE – poszczególne kraje mogą wprowadzać bardziej rygorystyczne limity i/lub odmienne metody pomiaru. W związku z tym prowadzone są badania próbek opakowań z tektury falistej w celu potwierdzenia zgodności.

W zakresie substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS):

  •  PFAS to powszechnie używany skrót określający złożoną grupę syntetycznych substancji chemicznych, często nazywanych „wiecznymi chemikaliami”. PFAS stanowią istotny obszar uwagi w ramach PPWR, dlatego należy podchodzić do tego zagadnienia ze szczególną ostrożnością.
  • Ograniczenia dotyczące PFAS mają zastosowanie wyłącznie do materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością (FCM). Jednak ponieważ FCM definiuje się jako „materiały mające bezpośredni kontakt fizyczny z żywnością lub kontakt pośredni poprzez fazę gazową”, większość naszych opakowań do żywności mieści się w tym zakresie.
  • Początkowo Komisja (w ramach PPWR) określiła maksymalne progi dla poszczególnych kategorii PFAS (25 ppb, 250 ppb oraz 50 ppm w zależności od rodzaju PFAS), jednak ze względu na dużą liczbę typów PFAS jest to skomplikowane.
    Po drugie, Komisja (w ramach PPWR) nie określiła sposobu pomiaru PFAS.
    W konsekwencji utrudnia to producentom określenie, w jaki sposób ich poziom PFAS spełnia wymagania PPWR. Dlatego Komisja  zatwierdziła propozycję metody badawczej opracowanej przez RISE, ale formalna walidacja i publikacja są nadal w toku.
  • VPK nie dodaje celowo PFAS w procesie produkcji papieru ani opakowań z tektury falistej. Dostawcy VPK potwierdzili stosowanie tego samego podejścia. W odniesieniu do bisfenolu A i B obowiązuje taka sama zasada – nie są one celowo dodawane w procesie produkcyjnym.
  • VPK przeprowadza co dwa lata analizy PFAS dla wybranych kategorii we współpracy z laboratorium Eurofins posiadającym certyfikaty ISO (17025 i 22000). Wyniki na przestrzeni czasu wykazują stabilne wartości poniżej progów określonych w PPWR, a nowe badania są realizowane w IV kwartale 2025 r.
 

W jaki sposób VPK przygotowuje się do spełnienia obowiązków w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR) wynikających z PPWR oraz powiązanych krajowych systemów, w tym w zakresie raportowania danych?

Rozszerzona odpowiedzialność producenta

W zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta:

  • Rozszerzona odpowiedzialność producenta (EPR) polega na tym, że producenci ponoszą pełną odpowiedzialność finansową i organizacyjną za gospodarowanie odpadami opakowaniowymi, obejmuje to koszty takie jak zbiórka, sortowanie i recykling. PPWR wprowadza opłaty zróżnicowane ekologicznie (eco-modulation) w zależności od możliwości recyklingu oraz wymaga od producentów rejestracji i raportowania szczegółowych danych w każdym państwie członkowskim. Przepisy zaczną obowiązywać od sierpnia 2026 r., a pierwsze raportowanie będzie wymagane w sierpniu 2027 r.
  • W związku z tym niektóre kraje mogą już spełniać cele EPR poprzez funkcjonowanie w ramach organizacji PRO (Producer Responsibility Organization). VPK jest członkiem takich organizacji w większości krajów, w których prowadzi działalność (m.in. Norwegia, Szwecja, Dania, Belgia, Irlandia, Niemcy, Rumunia, Włochy, Węgry, Niderlandy itd.). Rząd Danii zdecydował o utworzeniu odrębnego systemu w celu spełnienia wymogów EPR, do którego VPK Denmark się dostosowało. VPK osiągnie zgodność z tym wymogiem do sierpnia 2026 roku.
  • Standardowe zakłady produkujące opakowania z tektury falistej będą zobowiązane jedynie do raportowania danych EPR do organizacji PRO w odniesieniu do materiałów opakowaniowych wykorzystywanych do „pakowania” własnych produktów: palety, taśmy spinające, folie, przekładki dolne i górne, warstwy pośrednie oraz opaski wiążące. Raportowanie to musi być prowadzone w każdym państwie członkowskim UE, a odpowiedzialność zależy od następujących scenariuszy:
  • Jeżeli producent znajduje się w tym samym państwie członkowskim, w którym opakowanie staje się odpadem, uznaje się go za producenta i jest on odpowiedzialny za raportowanie.
  • Jeżeli producent nie znajduje się w państwie członkowskim, w którym opakowanie staje się odpadem, producentem jest inna firma mająca siedzibę w tym państwie (np. dystrybutor, importer lub podmiot rozpakowujący), która przejmuje obowiązek raportowania.
  • W przypadku sprzedaży internetowej do konsumenta końcowego, wprowadzenie do obrotu następuje w państwie członkowskim, w którym znajduje się użytkownik końcowy.
  • Będziemy wspierać klientów poprzez dostarczanie wymaganych danych (masa, możliwość recyklingu, zawartość materiałów z recyklingu itd.).
 

W jaki sposób VPK dostosowuje projektowanie opakowań i stosowane materiały do wymogów PPWR, takich jak możliwość recyklingu, cele w zakresie ponownego użycia, oznakowanie oraz minimalizacja opakowań?

  • Recykling: Opakowania z tektury falistej muszą nadawać się do recyklingu do 2030 r. oraz spełniać kryteria oceny , które są obecnie opracowywane w przepisach. Dla VPK nie stanowi to problemu, z wyjątkiem produktów powlekanych PE.
  • Minimalizacja opakowań i wskaźnik pustej przestrzeni: Regulacja promuje projektowanie opakowań ograniczających zużycie materiałów oraz zapewniających optymalne pakowanie zbiorcze. Opakowania transportowe, zbiorcze oraz e-commerce będą musiały od 2030 r. spełniać wymóg maksymalnego wskaźnika pustej przestrzeni na poziomie 50%. Dla opakowań sprzedażowych limit 50% będzie obowiązywał od 2028 r. Wymogi te są uwzględniane w procesie projektowania opakowań VPK we współpracy z klientami.
  • Cele dotyczące ponownego użycia: Opakowania z tektury falistej są z tego obowiązku wyłączone, jednak inne rodzaje opakowań transportowych są nim objęte. Firmy będą musiały spełniać cele ponownego użycia dla własnych opakowań lub systemów logistycznych. Do 2030 r. wymagane będzie ponowne wykorzystanie 40% palet (np. w ramach systemów zwrotnych). Taśmy spinające i folie będą wyłączone z obowiązku ponownego użycia.
  • Etykietowanie: od 12 sierpnia 2028 r. wszystkie opakowania trafiające do odbiorców końcowych będą musiały być oznakowane w sposób określony przepisami. Oznakowanie będzie zawierać informacje dotyczące m.in. możliwości recyklingu, obecności substancji wzbudzających obawy, kompostowalności oraz innych wymaganych parametrów.

Wróć do przeglądu