VPK menu

1. PPWR FAQ: Jouw vragen beantwoord over de Packaging and Packaging Waste Regulation

De Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) introduceert nieuwe vereisten voor verpakkingen die op de Europese markt worden gebracht. Terwijl de regelgeving geleidelijk in werking treedt, hebben veel bedrijven vragen over hun verantwoordelijkheden, nalevingsverplichtingen en de praktische impact op hun verpakkingen. In deze FAQ beantwoorden we de meest voorkomende vragen over PPWR, waaronder de Verklaring van Overeenstemming (DoC), Extended Producer Responsibility (EPR), recycleerbaarheid, etiketteringsvereisten en toekomstige wijzigingen in de regelgeving. 

Wat is PPWR?

De Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) heeft als doel het groeiende volume aan verpakkingsafval te verminderen en verdere toename tegen 2030 te voorkomen. De regelgeving trad in werking op 11 februari 2025 en is algemeen van toepassing vanaf 12 augustus 2026, met langere overgangsperioden voor bepaalde vereisten.

Voor welke bedrijven is PPWR van toepassing?

PPWR is van toepassing op alle marktdeelnemers binnen de verpakkingswaardeketen. Dit omvat:

  • Producenten (fabrikanten, distributeurs en importeurs)
  • Leveranciers
  • Gemachtigde vertegenwoordigers
  • Fulfilmentdienstverleners

Welke categorie marktdeelnemer is van toepassing op VPK?

Als verpakkingsbedrijf wordt VPK in het algemeen beschouwd als leverancier onder PPWR. In bepaalde specifieke situaties kan VPK ook worden beschouwd als fabrikant, bijvoorbeeld wanneer:

  • Verpakkingen rechtstreeks aan consumenten worden geleverd via B2C of online verkoop
  • Verpakkingen worden geleverd aan micro-ondernemingen
  • Voor onze eigen transportverpakkingen: pallets, banden en folies

Wat zijn de belangrijkste onderwerpen binnen PPWR?

Belangrijkste onderwerpen op korte termijn (2026):

  • Stoffen van zorg (SoC)
  • Verklaring van Overeenstemming (DoC)
  • Extended Producer Responsibility (EPR)

Vanaf 2028 worden geleidelijk extra vereisten van toepassing, waaronder:

  • Verpakkingsminimalisatie
  • Eisen rond leegruimtepercentage
  • Etiketteringsvereisten
  • Ontwerp voor recyclage

Welke acties onderneemt VPK om zijn verantwoordelijkheden als leverancier na te komen?

VPK voorziet klanten van technische informatie over de geleverde verpakkingsreferenties. Om te voldoen aan de vereisten rond Stoffen van Zorg (SoC), heeft VPK een op bewijs gebaseerde conformiteitsverklaring opgesteld op basis van:

  • Leveranciersverklaringen
  • Beoordelingen van de eigen productieprocessen
  • Historische testrapporten

Wat zijn de verantwoordelijkheden van een leverancier?

Een leverancier moet de fabrikant voorzien van relevante technische informatie over de geleverde verpakking. Daarnaast moet de leverancier beschikbare testrapporten over Stoffen van Zorg (SoC) aanleveren.

Wat zijn de verantwoordelijkheden van een fabrikant?

Een fabrikant gebruikt de informatie van leveranciers om de Verklaring van Overeenstemming (DoC) op te stellen voor de verpakking die op de EU-markt wordt gebracht. De fabrikant is verantwoordelijk voor het waarborgen dat de verpakking voldoet aan de toepasselijke PPWR-vereisten.

Wat is een Verklaring van Overeenstemming (DoC)?

Een Verklaring van Overeenstemming (DoC) is een document dat aantoont dat een verpakking voldoet aan de toepasselijke PPWR-vereisten en dat toelaat om deze op de EU-markt te brengen.

De DoC:

  • Moet beschikbaar zijn voor markttoezichtautoriteiten op verzoek
  • Combineert conformiteitsinformatie voor alle verpakkingscomponenten en materialen (bijvoorbeeld een kartonnen doos en een plastic zak)
  • Moet minstens vijf jaar worden bewaard door de verantwoordelijke marktdeelnemer
  • Hoeft niet gedeeld te worden met andere marktdeelnemers, tenzij vereist

Kan ik als klant VPK vragen om mijn DoC op te stellen of te ondertekenen?

In de meeste gevallen treedt VPK op als leverancier en is daarom niet verantwoordelijk voor het opstellen of ondertekenen van de DoC voor verpakkingen die door klanten op de markt worden gebracht.

De verantwoordelijkheid voor het opstellen en ondertekenen van de DoC ligt bij de fabrikant die de verpakking op de EU-markt plaatst.

Wat is Extended Producer Responsibility (EPR)?

Extended Producer Responsibility (EPR) is een financiële verantwoordelijkheid voor het beheer van verpakkingsafval, inclusief de kosten voor inzameling, sortering en recyclage.

Producenten, zoals fabrikanten, distributeurs en importeurs, zijn verantwoordelijk voor het betalen van EPR-vergoedingen in de landen waar zij verpakkingen op de markt brengen.

2. Vereisten die op een later moment van toepassing worden

Zijn er bijkomende PPWR-vereisten waar bedrijven zich op moeten voorbereiden?

Ja. Verschillende PPWR-vereisten worden de komende jaren van toepassing. VPK volgt continu de ontwikkeling van secundaire wetgeving en technische specificaties die worden verwacht tussen 2026 en 2030.

Welke PPWR-vereisten zullen gelden voor pallets?

Vanaf 2030 geldt een hergebruikdoelstelling van 100% voor pallets die worden gebruikt voor transport binnen dezelfde lidstaat, onder de voorwaarden die in de regelgeving zijn vastgelegd.

Welke recycleerbaarheidseisen zullen gelden onder PPWR?

De gedetailleerde criteria en prestatieniveaus voor recycleerbaarheid zijn nog niet gepubliceerd.

Meer duidelijkheid wordt verwacht via een gedelegeerde handeling tegen 1 januari 2028. De nieuwe vereisten worden naar verwachting 24 maanden na publicatie van toepassing.

Wat moet ik weten over het EU-brede etiketteringssysteem?

PPWR introduceert geharmoniseerde labels voor verschillende verpakkingsmaterialen om consumenten te helpen verpakkingen correct te sorteren en te recycleren.

Deze labels gelden enkel voor consumentenverpakkingen, dus verpakkingen die in huishoudelijke afvalstromen terechtkomen.

De etiketteringsvereisten worden naar verwachting van toepassing vanaf 12 augustus 2028.

Hoe kan ik voldoen aan de nieuwe vereisten rond verpakkingsminimalisatie?

De gedetailleerde criteria voor verpakkingsminimalisatie zijn nog niet beschikbaar.

Aanvullende richtlijnen worden verwacht tegen 12 februari 2027, met toepassing vanaf 1 januari 2030.

Hoe kan ik het leegruimtepercentage van mijn verpakking meten?

De methode voor het berekenen van het leegruimtepercentage is nog niet gedefinieerd.

Meer duidelijkheid wordt verwacht via een uitvoeringshandeling in 2027, met toepassing vanaf 1 januari 2030.

Kan ik fysieke labels blijven gebruiken, of moet ik overschakelen naar digitale gegevensdragers?

Vanaf 2027 staat PPWR expliciet het gebruik toe van digitale gegevensdragers, zoals QR-codes, om bepaalde verplichte informatie te verstrekken.

Maar verplichte etiketteringselementen mogen niet uitsluitend digitaal worden aangeboden. Fysieke labels blijven verplicht voor geharmoniseerde sorteerinformatie.

De fabrikant of producent blijft verantwoordelijk voor de digitale inhoud en moet ervoor zorgen dat de informatie toegankelijk, correct en beschikbaar is gedurende de vereiste periode.

 

PPWR Expert Annex

De rapportagevereisten in de PPWR liggen aanzienlijk hoger voor producenten (voornamelijk onze klanten: merken, retail, handelaars, …) dan voor leveranciers (de standaard golfkartonfabrieken). Om de specifieke verplichtingen correct te bepalen, moet elke onderneming haar rol binnen de toeleveringsketen evalueren en overleg plegen met interne operationele en juridische afdelingen.

 

De PPWR is een omvangrijke regelgeving, en deze bijlage vormt een aanvulling op de FAQ‑sectie. Ze heeft als doel de belangrijkste elementen vast te leggen die de relatie tussen VPK en zijn klanten beïnvloeden. Belangrijke mijlpalen zijn 2026 voor PFAS, zware metalen (HM) en bisfenolen; 2027 voor naleving van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR) en 2028 voor naleving van etiketteringsvereisten voor verpakkingen. Over al deze mijlpalen heen verwacht de Commissie dat producenten van verpakkingsgoederen hun inspanningen rond verpakkingsreductie en recycling verhogen.

 

Microplastics binnen PPWR

 

VPK heeft zijn volledige toeleveringsketen en productieprocessen onderzocht. Daaruit blijkt dat enkel bepaalde inkten (meer specifiek: de extenders) die worden gebruikt in het drukproces van golfkarton mogelijk microplastics bevatten. Daarom heeft VPK al zijn inktenleveranciers gevraagd om PPWR‑conform te werken. Als gevolg daarvan zullen microplastics in inkten/extenders worden vervangen door eco‑extenders die voldoen aan de PPWR. VPK zal tegen oktober 2026 aan deze verplichting voldoen.

 

Conformiteitsverklaring

 

De streefdatum is augustus 2026 en de verantwoordelijkheid ligt bij de filler (de onderneming die de verpakking gebruikt: merken, retail, handelaars, …). Dit betekent dat de filler moet voldoen aan een “Conformiteitsdocument” dat per materiaal moet worden opgesteld. Er is echter nog geen definitie vastgelegd van wat precies als materiaal wordt beschouwd. Voor de inhoud van het Conformiteitsdocument verwijst de PPWR naar Annex 7. De PPWR maakt geen onderscheid tussen primaire, secundaire en tertiaire verpakking: alle verpakkingen moeten worden meegenomen.

 

VPK wil zijn klanten (voornamelijk de fillers volgens PPWR) ondersteunen bij het opstellen van dit document. Daarom is VPK gestart met het identificeren van de benodigde gegevens en het garanderen dat deze data kunnen worden aangeleverd. Verwacht wordt dat dit tegen Q2 2026 gereed is.

 

Maatregelen rond gevaarlijke stoffen: zware metalen en PFAS

Zware metalen (HM)

Er moeten twee aspecten worden bekeken:

 

  1. Of zware metalen worden toegevoegd tijdens het productieproces
  2. Het niveau van zware metalen dat in VPK‑producten kan worden aangetroffen

VPK voegt geen zware metalen toe in zijn productieproces. Momenteel voert VPK verschillende testen uit. Papier is het hoofdbestanddeel van een golfkartonnen doos, en analyses bij VPK Paper tonen aan dat de waarden voldoen aan Europese regelgeving. FEFCO heeft vergelijkbare testen uitgevoerd op golfkartonnen verpakkingen en komt tot dezelfde conclusie.

Binnen de EU kunnen landen strengere drempelwaarden of andere meetmethodes hanteren. Daarom worden steekproeven op golfkartonnen verpakkingen uitgevoerd om naleving te bevestigen. De nieuwste testresultaten worden verwacht in september 2026.

PFAS

PFAS is een verzamelnaam voor een complexe groep synthetische chemicaliën, vaak “forever chemicals” genoemd. PFAS vormt een belangrijk aandachtspunt binnen de PPWR.

PFAS‑beperkingen gelden uitsluitend voor Food Contact Materials (FCM). Aangezien FCM wordt gedefinieerd als “materialen die in direct fysiek contact staan met voedsel of indirect via de gasfase”, valt het merendeel van onze voedselverpakkingen binnen deze scope.

De Commissie heeft drempelwaarden vastgelegd per PFAS‑categorie (25 ppb, 250 ppb en 50 ppm afhankelijk van het type PFAS), maar door het grote aantal PFAS‑varianten is dit complex. Bovendien heeft de Commissie nog niet bepaald hoe PFAS moet worden gemeten. Dit maakt het voor producenten moeilijk om hun PFAS‑prestaties te beoordelen. Recent heeft de Commissie het testvoorstel van RISE goedgekeurd; formele validatie en publicatie moeten nog volgen.

VPK voegt geen PFAS toe in de productie van papier of golfkarton. Leveranciers bevestigen dezelfde aanpak. Voor bisfenol A & B geldt hetzelfde: niet toegevoegd in het productieproces.

VPK voert om de twee jaar PFAS‑analyses uit op geselecteerde categorieën via het ISO‑gecertificeerde laboratorium Eurofins (17025 & 22000). De resultaten blijven stabiel onder de PPWR‑drempels. Nieuwe testen worden uitgevoerd in de zomer van 2026.

Extended Producer Responsibility (EPR)

EPR maakt producenten volledig financieel en organisatorisch verantwoordelijk voor het beheer van verpakkingsafval, inclusief kosten voor inzameling, sortering en recycling. De PPWR verplicht eco‑gemoduleerde vergoedingen op basis van recycleerbaarheid en vereist registratie en gedetailleerde rapportage in elke lidstaat. De regelgeving treedt in werking vanaf augustus 2026; eerste rapportage is voorzien in augustus 2027.

Sommige landen voldoen al aan EPR via een PRO (Producer Responsibility Organization). VPK is lid van PRO’s in de meeste landen waar het actief is (o.a. Noorwegen, Zweden, Denemarken, België, Ierland, Duitsland, Roemenië, Italië, Hongarije, Nederland, …). De Deense overheid heeft een afzonderlijk systeem opgezet; VPK Denmark heeft zich hieraan aangepast. VPK zal tegen augustus 2026 voldoen.

Standaard golfkartonfabrieken moeten EPR‑data rapporteren wanneer zij als producent worden beschouwd onder PPWR. De verantwoordelijkheid hangt af van drie scenario’s:

  • De producent bevindt zich in dezelfde lidstaat als waar de verpakking afval wordt: de producent rapporteert.
  • De producent bevindt zich niet in die lidstaat: een andere onderneming (distributeur, importeur, uitpakker) wordt verantwoordelijk.
  • Online verkoop aan eindconsumenten: de marktintroductie gebeurt in de lidstaat waar de eindgebruiker zich bevindt.
  • VPK zal klanten ondersteunen door alle vereiste data aan te leveren (gewicht, recycleerbaarheid, gerecycleerd materiaal, …).

Afstemming van verpakkingsontwerp op PPWR: recycleerbaarheid, hergebruik, etikettering, minimalisatie

Recycleerbaarheid

Golfkarton moet tegen 2030 volledig recycleerbaar zijn en voldoen aan de beoordelingscriteria die worden uitgewerkt in secundaire wetgeving.

Minimalisatie & leegruimte

De PPWR stimuleert verpakkingsontwerp dat materiaalgebruik minimaliseert. Transport-, gegroepeerde en e‑commerce verpakkingen mogen vanaf 2030 maximaal 50% leegruimte bevatten. Verkoopverpakkingen moeten vanaf 2028 aan deze 50%-regel voldoen. Dit is geïntegreerd in VPK’s ontwerptraject met klanten.

Hergebruik

Golfkartonnen dozen zijn vrijgesteld. Andere transportverpakkingen vallen wel onder de hergebruikdoelstellingen. Tegen 2030 moeten pallets worden hergebruikt (bijv. via pooling of retourstromen). Straps en wraps zijn vrijgesteld.

Etikettering

Vanaf 12 augustus 2028 moet alle verpakking die de eindklant bereikt een specifiek, gedefinieerd label dragen met informatie over recycleerbaarheid, zorgstoffen, composteerbaarheid en andere vereisten.